Geen dramatisch afscheid, geen tranen op de stoep. Ze draaiden de sleutel om en gingen naar huis. En toen gebeurde er iets merkwaardigs.
Ze hadden alle tijd van de wereld, maar wisten er aanvankelijk geen raad mee.
Jarenlang was hun leven bepaald door de wekker. Als de rest van Nederland nog lag te ronken, stonden zij al tussen het meel. Deeg kneden, ovens vullen, bestellingen wegwerken, klanten helpen. Het was hun werk, maar ook hun identiteit.
“Het was mooi, maar het vrat aan ons,” zegt Paul. “We waren altijd bezig dat alles klopte.
Achteraf denk je: wanneer hebben wij eigenlijk nog eens gekeken of wijzelf wel klopten?
Die eerste weken na de verkoop waren daarom helemaal niet zo idyllisch. Marianne werd ’s morgens wakker en dacht: ik hoef nergens naartoe. Dat klinkt tegenwoordig als een droom. Voor iemand die veertig jaar een agenda had die zichzelf vulde, kan het ook verdacht veel lijken op een identiteitscrisis. Langzaam ontdekten ze iets waar ze tijdens hun werkzame leven nauwelijks tijd voor hadden gehad: doelloosheid.
En dat bleek verrassend prettig. Niet meteen natuurlijk, maar na een tijdje wennen en acceptatie leerden ze dat het leven meer is dan werken. Voor veel mensen een nuttige boodschap, maar leer er maar eens mee om te gaan. Paul: ‘Met brood bakken heb je een meer dan nuttige taak in deze wereld. Als de oven stil valt, valt die urgentie compleet weg.’
Marianne: ‘Uiteraard heb je opeens zeeën van tijd voor tv, boeken, bioscoop en de sportschool, maar wat het echt met mij deed, was het besef dat je niets meer bijdroeg aan de maatschappij. Je moet echt terug naar jezelf, naar je eigenwaarde.’
Later kochten ze een kleine camper. Frankrijk, Spanje, Portugal. Geen routeboek, geen planning van zes maanden vooruit. Bevalt een dorp? Blijven. Regen? Verder. Marianne vond vrijwilligerswerk in het buurthuis. Paul ging weer bakken. Alleen niet meer voor klanten die om zeven uur ’s morgens hun croissant wilden. Hij geeft nu workshops. “Ik bak om te delen, niet om te verkopen.”
Misschien is dat het echte verschil tussen werken en leven. Niet dat je na je 58e ineens alles anders moet doen. Maar dat je eindelijk mag besluiten dat niet alles ergens toe hoeft te dienen. En dat is voor mensen die hun halve leven nuttig zijn geweest misschien wel de moeilijkste vorm van vrijheid.
